- Rak pluća je najčešće maligno oboljenje sa oko 1,2 miliona novoobolelih godišnje u svetu. U Srbiji, registruje se oko 4300 novih slučajeva raka pluća svake godine.

- Najčešće oboleva populacija od 40 do 70 godina, sa srednjom starosnom dobi oko 60 godina života. Procenjuje se da jedan od 12 muškaraca dobije rak pluća, dok je ta proporcija u žena nešto manja tj. jedna od 18 žena oboleće od ove bolesti.

Faktori rizika

- PUŠENjE je odgovorno za 90% slučajeva raka pluća kod muškaraca i 80% kod žena, sa jasnom vezom između broja popušenih cigareta odnosno pušačkog staža i stope obolevanja od raka pluća. Ova veza nije potvrđena jedino kod adenokarcinoma pluća (jedan podtip).

- Pasivno pušenje odnosno udisanje duvanskog dima takođe povećava rizik obolevanja od raka pluća kod nepušača za 1,5-2 puta.

- U ostale faktore rizika spadaju izloženosti u životnoj i radnoj sredini štetnim agensima kao što su: azbest (naročito kod pušača!), radon, zagađenje vazduha, neke hemijske materije (arsenik).

Rak grlića je drugo po učestalosti maligno oboljenje kod žena, od kojeg oboli oko pola miliona žena u svetu svake godine. Češće obolevaju žene u manje razvijenim sredinama.

Faktori rizika

-Najvažniji faktor rizika za nastajanje ovog karcinoma je infekcija određenim tipovima (tzv. onkogeni tipovi) humanog papiloma virusa. Istraživana je i uloga drugih polnih infekcija (herpes genitalis, hlamidije i dr.) ali njihov značaj nije potvrđen.

-Faktor rizika su i česta promena partnera i rano stupanje u polne odnose, što se dovodi u vezu sa polnim infekcijama.<br/> -Pušenje povećava rizik za nastanak raka grlića materice.

Prevencija

Najvažniji u prevenciji su redovni ginekološki pregledi i primena Papanikolau testa (vrsta pregleda vaginalnog brisa) čija je uloga otkrivanje promena na ćelijama grlića materice.

Najčešći tip raka u muškaraca u razvijenim zemljama.  Drugi je po redu uzročnik smrti među malignim bolestima u muškoj populaciji.

Uzrok

Kao i za većinu solidnih tumora, tačan uzrok se ne zna. Rak prostate je hormon zavisan tumor.

Faktori rizika

Odmakla životna dob - više od 75% slučajeva raka prostate javlja se kod muškaraca starijih od 65 godina. Smatra se da je kod 5 do 10% slučajeva raka prostate za pojavu bolesti odgovorna porodična predispozicija (više slučajeva raka prostate u porodici). Ishrana bogata masnoćama, naročito životinjskog porekla, može povećati rizik za rak prostate. Histološka podela:Najčešći histološki tip je adenokarcinom (95%). Drugi tipovi su izuzetno retki.

Rak dojke je najčešće maligno oboljenje kod žena u svim razvijenim zemljama, kao i zemljama u razvoju. Svake godine u svetu od raka dojke oboli milion žena. Od raka dojke mogu oboleti i muškarci, ali je ovo oboljenje kod njih neuporedivo ređe.

Faktori rizika

- Starosna dob (rizik se povećava sa godinama starosti)

- Rak dojke ili neka druga maligna oboljenja kod srodnika

- Reproduktivni faktori rizika: prva menstruacija pre 12. godine, žene koje nisu rađale ili starije prvorotke, menopauza (prestanak menstruacije) posle 50. godine

- Dugotrajna upotreba hormonskih preparata

- Ishrana: konzumiranje alkohola, veći unos masnih materija.

Rak debelog creva (kolorektalni karcinom) je treće po učestalosti maligno oboljenje. U svetu se svake godine registruje oko 950.000 novih slučajeva ove bolesti.

Faktori rizika

- Starosna dob - rizik raste sa godinama starosti, sa "pikom" između 50. i 55. godine života

- Zapaljenske bolesti debelog creva

- Rak debelog creva i neke druge maligne bolesti kod srodnika

- Porodični polipozni sindromi

- Pušenje cigareta

- Preterano sedenje, ishrana bogata mastima.